Newyddion a diweddariadau ynglyn â Thlodi Tanwydd

Y diweddaraf: 23 Gorffenaf 2010,  Mae’r Cynghrair  Tlodi Tanwydd wedi rhyddau’r ddatganiad canlynol yn ymateb i gyhoeddi’r strategaeth tlodi tanwydd newydd.

Dywedodd Nuria Zolle, cadeirydd Cynghrair Siarter Tlodi Tanwydd Cymru: “Mae’r gynghrair yn croesawu cyhoeddi’r Strategaeth Tlodi Tanwydd – mae hon yn ddogfen bwysig sydd wedi bod yn hir yn yr arfaeth, ac yn dangos bod Llywodraeth Cynulliad Cymru wedi gwrando ar rai o’r dadleuon yr ydym wedi bod yn eu cyflwyno.

Cliciwch i ddarllen u ddatganiad llawn…

Y diweddaraf: 23ain Gorffenaf 2010, Lawnsiodd Jane Davidson AC, Gweinidog ar gyfer yr Amgylchedd, Cynhaliadwyedd a Thai y Strategaeth Tlodi Tanwydd newydd i ddileu Tlodi Tanwydd erbyn 2018. Mi fydd y strategaeth yn targedu’r tai mwyaf aneffeithlon a’r aelwydydd mwyaf bregus yng Nghymru

Cliciwch i ddarllen y ddatganiad lawn gan y Gweinidog…  

Y diweddaraf: Chwefror- Mawrth 2010, y Cynghrair Tlodi Tanwydd a Chynhadleddau Partion Cymreig.  

Galwad gan Weinidog i wneud Taliadau Tanwydd y Gaeaf yn gynhwysol

Mae’r Gweinidog dros yr Amgylchedd, Jane Davidson AC, wedi dweud y dylai taliad tanwydd y gaeaf gynnwys pobl eraill sy’n agored i niwed yn ogystal â’r henoed. Meddai “Rwyf yn credu y gellid dadlau y dylai gr?p ehangach o bobl dderbyn taliad tanwydd y gaeaf”, gan adleisio un o alwadau allweddol Siarter Tlodi Tanwydd Cymru i ymestyn y taliad. Roedd hi’n siarad yn un o gyfres o gyfarfodydd ymylol a drefnwyd gan y gynghrair tlodi tanwydd yn ystod tymor cynadledda pleidiau Cymru.

Cytunwyd yn gyffredinol bod angen symleiddio’r system fudd-daliadau i helpu pobl i gael yr hyn y mae ganddynt hawl iddo. Wrth siarad yng nghyfarfod ymylol y Ceidwadwyr, dywedodd Fran Taggart, Cyfarwyddwr Cyngor ar Bopeth Cymru, fod angen newid y system fudd-daliadau bresennol er mwyn helpu’r “rhai hynny sydd â’r angen mwyaf”. Mae cymhlethdod y system bresennol yn golygu bod y rhai mwyaf agored i niwed yn ei chael hi’n anodd hawlio’r hyn sydd ar gael iddynt gan fod y ffurflenni’n hir ac anodd. Yng Nghynhadledd Gwanwyn Plaid Cymru yng Nghaerdydd, galwodd Dr Dai Lloyd AC i gredyd pensiwn gael ei dalu’n awtomatig gan mai dim ond hanner y rhai hynny sy’n gymwys i’w hawlio sy’n ei dderbyn. 

Beirniadodd Jane Davidson y ffordd y mae cwmnïau ynni wedi trin eu cwsmeriaid yn ystod y dirwasgiad. Er i brisiau cyfanwerthol ynni ostwng, ni welwyd gostyngiad tebyg mewn prisiau cyflenwyr ynni manwerthol, a oedd yn parhau i fod yn uchel. Meddai “nid ydym yn cael digon o arian yn ôl gan gwmnïau ac mae eu helw wedi dyblu fwy neu lai yn ystod y misoedd diweddar”. Er enghraifft, cynyddodd elw preswyl Nwy Prydain 58% yn gynharach eleni, ond bu iddynt leihau biliau cartrefi 7% yn unig ar ddiwedd y gaeaf. Mae’r cynnydd mewn prisiau ynni yn golygu bod mwy o bobl yn ceisio cyngor ar ddyled tanwydd. Adroddodd Cyngor ar Bopeth Cymru fod y cynnydd i 32% mewn ymholiadau yngl?n â dyled tanwydd erbyn mis Rhagfyr 2009 yn golygu mai dim ond materion yn ymwneud â beilïaid oedd yn dangos canran uwch o ran ymholiadau. Un o’r ffyrdd y mae aelwydydd yn rheoli eu biliau ynni yw trwy ddefnyddio mesuryddion rhagdalu, ac yn ôl Nuria Zolle ar ran NEA Cymru “defnyddir mwy ohonynt yng Nghymru nag yn unman arall” ac “mae’n ffordd dda o reoli arian. Ar ben hynny, nid yw aelwydydd tlawd sy’n ceisio osgoi risg am fentro newid cyflenwr”. 

Beirniadwyd cyflenwyr ynni yn llym gan Aelodau’r Cynulliad yn y cyfarfodydd ymylol. Meddai Dr Dai Lloyd “cymhlethdod cynhenid y system yw un o’r prif resymau pam y mae pobl yn amharod i newid cyflenwr” er gwaethaf y ffaith “y gallent arbed swm sylweddol o arian”. Ni allai Jane Davidson AC weld llawer o fudd mewn aros gyda’r cyflenwr gwreiddiol ar gyfer ardal, gan ddweud “mae’n amheus gennyf pa un ai bod yn ddefnyddiwr ffyddlon yw’r penderfyniad doethaf”. Galwodd Cyngor ar Bopeth ar Ofgem i fod yn fwy effeithiol wrth reoli’r farchnad er mwyn sicrhau bod y tariffau a gynigir gan y cyflenwyr ynni yn eglur ac yn cynnig bargen deg i gwsmeriaid, yn enwedig y rhai hynny sy’n defnyddio arian parod yn unig ac nad oes cyfrif banc na’r rhyngrwyd ar gael iddynt.

Dywedodd Mark Isherwood AC, yng nghynhadledd y Ceidwadwyr yn Llandudno, fod y Cynllun Effeithlonrwydd Ynni Cartref (HEES) “yn ticio un yn unig o’r blychau niferus”. Galwodd am fwy o gydlyniad rhwng adrannau’r llywodraeth a mwy o integreiddio â llywodraeth leol er mwyn hyrwyddo’r ddyletswydd i helpu i fynd i’r afael â thlodi tanwydd. Roedd yn pryderu y byddai’r adolygiad o’r strategaeth arfaethedig yn dyblygu’r gwaith a wneir gan y sectorau gwirfoddol a phreifat, ac y gallai hwnnw gael ei golli o’r herwydd o fewn y ganolfan cyngor a chymorth ganolog arfaethedig. Yn ogystal â hyn, roedd yn pryderu y gallai’r adolygiad o HEES olygu bod 80% yn llai o bobl yn cael eu cynorthwyo.

Mynegodd Cyngor ar Bopeth farn besimistaidd, ond cyffredin, sef “nid ydym yn credu…y cyrhaeddir y targed [tlodi tanwydd]” a bod “y sefyllfa o’n safbwynt ni yn gwaethygu” wrth i brisiau tanwydd gynyddu yn y tymor byr a’r tymor hir. Yn sgil sefydlu’r rhaglen effeithlonrwydd ynni ‘Arbed’, dywedodd Jane Davidson AC y byddai cymorth yn cael ei ganolbwyntio’n fwy ar ardaloedd adnewyddu strategol yng Nghymru, trwy gyllid canolog gan Lywodraeth Cynulliad Cymru. Byddai’r cyllid hwn yn cael ei gyfateb gydag arian gan y cwmnïau ynni sydd wedi dechrau buddsoddi rhywfaint yn yr agenda tlodi tanwydd. Fel y dywedodd Nuria Zolle o NEA Cymru, “gellid targedu cynlluniau effeithlonrwydd ynni’r cwmnïau ynni yn well i gynorthwyo defnyddwyr ar incwm isel mewn cartrefi preifat”. 

Ceir cefnogaeth wleidyddol eglur i fynd i’r afael â thlodi tanwydd yng Nghymru, a gwrandawyd ar negeseuon y Gynghrair Tlodi Tanwydd. Bu mawr ddisgwyl am strategaeth tlodi tanwydd ddiwygiedig y Llywodraeth, a gyhoeddir ym mis Gorffennaf. O ystyried bod y targedau’n llithro a phrisiau ynni’n uchel, bydd yn cael dylanwad pwysig ar ddyfodol yr agenda yng Nghymru.

Y diweddaraf: 13eg Ionawr 2010, heddiw yn y Senedd, dadleuodd y Cynulliad materion ynghlych Tlodi Tanwydd ac Arbed Ynni, gyda Mark Isherwood AC (Ceid) yn tablu dadl ynghylch y Siarter Tlodi Tanwydd yng Nghymru. Galwodd yr aelod ar gyfer Gogledd Cymru, ynghyd a’r Cynghrair Tlodi Tanwydd ac Aelodau’r Cynulliad, ar ‘Mae Cynulliad Cymru yn cefnogi’r siarter tlodi tanwydd ac yn galw ar Lywodraeth y Cynulliad i ymgorffori amcanion polisi’r siarter yn ei strategaeth tlodi tanwydd ar ddod.

Y diweddaraf: 13eg Ionawr 2010, mewn erthygl ar gyfer Waleshome.org gofynnai Gareth Price, aelod o’r cynghrair, os allwn fforddio ddileu tlodi tanwydd yn ystod y cyfnod anodd yma.

Y diweddariad: 12 Ionawr 2010, Mae Llywodraeth Cynulliad Cymru wedi cyhoeddi data ymchwil gan y Swyddfa Ystadegau Gwladol (ONS) yngl?n â marwolaethau ychwanegol yn y gaeaf yng Nghymru. Mae’r ystadegau yn cynnwys data ar gyfer Cymru a Lloegr ac yn ymwneud â chyfnod y gaeaf 2008/2009, yn seiliedig ar ystadegau a ryddhawyd gan yr ONS ar 24 Tachwedd 2009.

Yn ystod y cyfnod 2008-2009, cynyddodd nifer y marwolaethau ychwanegol yn y gaeaf yng Nghymru 74% o 1,440 yn y flwyddyn flaenorol i 2,500 o bobl, sef y nifer uchaf ers 1999/2000. Mae’r cynnydd hwn mewn marwolaethau yn y gaeaf yn cyfateb yn uniongyrchol i’r gostyngiad yn nhymheredd y gaeaf yn 2008-2009. Mae’n achos pryder bod y data yn dangos mai pobl 75 oed a h?n yw 80% o’r holl farwolaethau yn y gaeaf, a bod y cyfraddau marwolaethau uchaf yn ymwneud â phobl 85 oed a h?n yn ystod 2008-09. Mae’r data yn dangos bod cyfraddau marwolaethau ar gyfer pobl 85 oed a h?n wedi cynyddu i 152 o bob 1,000 o farwolaethau yng Nghymru o’i gymharu ag 1.2 o bob 1,000 o farwolaethau ar gyfer pobl rhwng 0 a 64 oed. Roedd cyfanswm y marwolaethau yn y gaeaf yn 2008/2009 26% yn uwch, ar yr olwg gyntaf, na’r cyfartaledd ar gyfer marwolaethau nad ydynt yn digwydd yn y gaeaf.

Y diweddaraf: 4ydd Ionawr 2010, Ymateb i’r Siarter Tlodi Tanwydd gan y CLlLC.

Y diweddaraf: Mae Llywodraeth Cynulliad Cymru wedi agor ei Strategaeth Todi Tanwydd ddrafft i ymgynghoriad cyhoeddus hyd at 4 Ionawr 2010. Mae’r Gynghrair Tlodi Tanwydd wedi ysgrifennu ymateb manwl i’r ymgynghoriad ar y 9 mater allweddol sydd wedi ymddangos o’r adroddiad ddrafft. Gobeithiwn yr ystyriwch roi ymateb eich hun, yn cefnogi ein sylwadau neu’n cynnwys materion y teimlwch nad ydynt wedi’u cynnwys o fewn y strategaeth ddrafft.  

Dylai pob ymateb cael ei ddanfon i Lywodraeth Cynulliad Cymru: neespteam@wales.gsi.gov.uk

Y diweddaraf: 10fed Rhagfyr 2009, ymateb gweinidogaethol gan David Kidney AS, Is-Ysgrifennydd Seneddol ar gyfer yr Adran Ynni a Newid Hinsawdd, ar y Siarter Tlodi Tanwydd yng Nghymru

Y diweddaraf: 9fed Rhagfyr 2009, Cliciwch yma i weld yr Oriel o AS yn cytuno i rhoi eu Cefnogaeth i’r Siarter Tlodi Tanwydd yng Nghymru.

Y diweddaraf: 4ydd Rhagfyr, ymateb Ofgem i Strategaeth Tanwydd Cymru. Mae’r llythyr yn ymateb  i gyhoeddi’r Siarter, gan ei gefnogi fel cynllun allweddol i fynd i’r afael â thlodi tanwydd yng Nghymru.

Y diweddaraf: 26ain Tachwedd 2009, Jenny Willott AS yn cyflwyno Cynnig Cynnar-yn-y-dydd (EDM 260) i’r Senedd ynghylch Tlodi Tanwydd yng Nghymru.

 Y diweddaraf: 10fed Tachwedd 2009, Ymateb i Siarter Tlodi Tanwydd Cymru gan Jane Davidson AC, y Gweinidog dros yr Amgylchedd, Cynaliadwyedd a Thai Llywodraeth Cynulliad Cymru. Mae’r Gweinidog yn croesawu nodau’r siarter ac yn amlinellu mesurau Strategaeth Tlodi Tanwydd ddrafft sydd newydd ei chyhoeddi gan Lywodraeth Cynulliad Cymru.

Y diweddaraf: 20fed Hydref 2009, Cyhoeddwyd Siarter Tlodi Tanwydd: Trobwynt yn y frwydr yn erbyn tlodi tanwydd yng Nghymru gan NEA Cymru, Llais Defnyddwyr Cymru a nifer o randdeiliaid allweddol arall.

Y diweddaraf: 15fed Gorffennaf 2009, gwnaeth Jane Davidson AC, y Gweinidog dros yr Amgylchedd, Cynaliadwyedd a Thai ddatganiad yn cadarnhau y byddai’n ymgynghori unwaith yn rhagor ar strategaeth tlodi tanwydd diwygiedig cyn cyhoeddi fersiwn derfynol. Rydym yn disgwyl y bydd y strategaeth ddrafft yn cael ei lansio ar gyfer ymgynghoriad yn ystod yr hydref. Mae partneriaid y gynghrair yn croesawu’r ymagwedd hon, sydd, yn ein barn ni, yn rhoi cyfle i weld sut y mae Llywodraeth Cynulliad Cymru yn bwriadu mynd i’r afael â thlodi tanwydd yng Nghymru mewn dogfen fwy eglur ar wahân, ac rydym yn gobeithio y bydd y pryderon a amlygwyd gan sefydliadau unigol wedi derbyn sylw yn y ddogfen ddiwygiedig hon. Rydym yn gobeithio y bydd datblygu siarter tlodi tanwydd yn helpu i ganolbwyntio ar rai meysydd allweddol a ddylai fod yn flaenoriaeth ar gyfer strategaeth tlodi tanwydd newydd.

Y diweddaraf: Mawrth 2009: Lansiodd Llywodraeth Cynulliad Cymru eu Cynllun Cenedlaethol drafft ar gyfer Effeithlonrwydd ac Arbedion Ynni, gan ymgorffori cynigion i ddiweddaru gwaith Llywodraeth y Cynulliad ar dlodi tanwydd. Y nod oedd y byddai’r cynigion hyn yn bwydo i strategaeth tlodi tanwydd newydd.